Stiltegebieden in de Randstedelijke provincies

Publicatie Randstedelijke Rekenkamer, oktober 2016.

Elke provincie heeft een aantal stiltegebieden. Dit zijn gevarieerde, mooie natuurgebieden waar mensen kunnen genieten van rust en stilte. Het woord ‘stilte’ betekent niet dat er helemaal geen geluid in het gebied waarneembaar is, maar staat voor de afwezigheid van storende, voor de omgeving vreemde geluiden. De stiltegebieden staan onder druk: ze worden steeds minder stil en het worden er langzaam minder. Vooral toenemend wegverkeer en woningbouw spelen de stiltegebieden parten. Hoe met de stiltegebieden omgegaan wordt, is een verantwoordelijkheid die in eerste instantie bij de provincies ligt.

De provincie bepaalt de regels en het beleid voor stiltegebieden. De ene provincie is hierbij meer gericht op het beschermen van de stilte en de andere meer op het beleven van de stilte. In 2011 deed het IPO een oproep aan de provincies om de kwaliteit van stiltegebieden te versterken en meer te benutten. Nu, 5 jaar later, laat de Randstedelijke Rekenkamer op deze website zien hoe het er op dit moment (oktober 2016) voor staat met de randstedelijke stiltegebieden en het beleid. Welke aanbevelingen dit voor PS oplevert leest u onderaan deze website. Zie voor de reactie van GS en het nawoord van de Rekenkamer ook www.randstedelijke-rekenkamer.nl.

Belang van stiltegebieden

Bieden tegenwicht aan drukte en stress van de leef- en werkomgeving

Waarborgen dat er stille gebieden blijven bestaan voor toekomstige generaties

Verblijven in stiltegebieden heeft een positief effect op de (mentale) gezondheid

Bedreigingen en kansen stiltegebieden

Bedreigingen

Luchtverkeer

Vliegtuigen die boven stiltegebieden vliegen zijn, juist vanwege de aanwezige stilte, goed hoorbaar. Ook het stijgen en landen van vliegtuigen of helikopters op luchthavens en helikopterlandingsplaatsen nabij stiltegebieden kunnen voor (te veel) geluid zorgen. De provincie bepaalt waar nieuwe luchthavens zijn toegestaan of waar tijdelijk een vliegtuig of helikopter mag landen of opstijgen en zal daarbij rekening houden met de ligging van stiltegebieden. Daarnaast kan de provincie pleiten voor bijvoorbeeld het verleggen van vliegroutes.

Kansen

Bewustzijn

De provincie kan de bekendheid met stiltegebieden vergroten door bijvoorbeeld een publiciteitscampagne te starten, ondernemers in de buurt te wijzen op de kansen die stiltegebieden bieden, maar ook door stiltegebiedenbordjes goed zichtbaar te plaatsen zodat fietsers en wandelaars zich realiseren dat ze in een stiltegebied zijn.

Stiltegebieden per provincie

Elke provincie heeft stiltegebieden aangewezen. Het verschilt sterk per provincie hoeveel dit er zijn en wat de totale oppervlakte is. Of alle stiltegebieden ook daadwerkelijk stil zijn, varieert ook per provincie. Een overzicht hiervan voor de Randstedelijke provincies:

Of alle stiltegebieden ook daadwerkelijk stil zijn, varieert ook per provincie. Een overzicht hiervan voor de Randstedelijke provincies:

Noord-Holland

Noord-Holland

Aantal
 stiltegebieden

Totale oppervlakte 2016 (ha.)

In welk % opp. stiltegebied is het echt stil?

39

72.318

± 80%

Flevoland

Flevoland

Aantal
 stiltegebieden

Totale oppervlakte 2016 (ha.)

In welk % opp. stiltegebied is het echt stil?

3

1.510

100%

Zuid-Holland

Zuid-Holland

Aantal
 stiltegebieden

Totale oppervlakte 2016 (ha.)

In welk % opp. stiltegebied is het echt stil?

16

57.750

onbekend

Utrecht

Utrecht

Aantal
 stiltegebieden

Totale oppervlakte 2016 (ha.)

In welk % opp. stiltegebied is het echt stil?

13

16.764

± 80%

Beleidsrichtingen

Elke provincie bepaalt zelf haar beleid voor de stiltegebieden. Er kunnen drie richtingen worden onderscheiden:

Loslaten: Als de provincie minimaal invulling wil geven aan het stiltegebiedenbeleid, kan bijvoorbeeld het aantal regels worden verminderd of versoepeld. Ook kan de provincie ervoor kiezen om de stilte alleen op basis van bijvoorbeeld natuurbeschermingswetgeving te beschermen. Het loslaten kan leiden tot het schrappen of verkleinen van stiltegebieden.

Behouden: Dit beleid richt zich primair op het behoud van de stilte in stiltegebieden, met name door verbodsbepalingen op te nemen in de milieuverordening en stiltegebieden ruimtelijk te beschermen in de structuurvisie en ruimtelijke verordening.

Benutten: Als de provincie de stilte in stiltegebieden meer wenst te benutten, zal de provincie het beleven van de stilte intensiever stimuleren. Er kan bijvoorbeeld meer bekendheid aan stiltegebieden worden gegeven. Ook kan de provincie initiatieven waarin de stilte een rol speelt stimuleren. Daarnaast kan de provincie de toegankelijkheid van een stiltegebied verbeteren. Stiltegebieden kunnen ook worden ingezet om het bereiken van andere beleidsdoelen te ondersteunen.

Beleidsrichting Noord-Holland
Behouden
Beleidsrichting Flevoland
Loslaten/Behouden
Beleidsrichting Zuid-Holland
Behouden
Beleidsrichting Utrecht
Benutten/Behouden

Loslaten

Meer weten over deze beleidsrichting?
Bekijk de film.

Behouden

Meer weten over deze beleidsrichting?
Bekijk de film.

Benutten

Meer weten over deze beleidsrichting?
Bekijk de film.